Wikilandj
Advertisement
'n Inliejing aan g'r kólsztersj gèrmaer
Óngersjrif: Kịẽ hĕdùhũnḯ hĕ lîņ kṑlsịzdà hírmẽr
Sjriever: Jan Heirkes
Spraok: Lèmbörgsj
Oedgaever: ?
Oettied: 4 desèmber 2009
Dróktaal: 1
Ómwètting: waorhedtroew, óngerzeuker, spraoklieër, mäöreser spräök
Middelswaeg: aafdrókking (hel èn zaach)
Ziejtaal: ? ziej
Veurganger: ieëslik
Achterkómmer: lèslik

'n Inliejing aan g'r kólsztersj gèrmaer (óngersjrif, die euverzètting dès booksnaoms emäöres, dès books: Kịẽ hĕdùhũnḯ hĕ lîņ kṑlsịzdà hírmẽr) is e book det gesjreve zie dórch Jan Heirkes èn geit euver g'r gèrmaer ven g'm Kólsztersje. Höjdjstóksgewies behanjeltj Jan Heirkes de gèrmaer ven g'r spraok wodórch me die kèntj lèrne deiles zèlflèrning.

Inhaadj dès books[]

Zatsópboew[]

Bievo[]

E bievo (bievogelik naomswaordj, Kólsztersj: «bípòṇ») zaet get euver e zèlfwaordj. I g'm Kólsztersje vervoog me die, etaenger g'm Lèmbörgsje, ganselik neet. Me zètj meistes dees bievuuer achter g'm zèlfwaorje, zjuus wie i g'm Lèmbörgsje. 't Noe vólgendj lieske i g'm taofele rèchs bijtj nuushólp bie g'r bielaezing ven g'r bievuur i g'r Kólsztersjer spraok.

Benaoming Lèmbörgsj Kólsztersj
bieën bjón bieën bjón
aevetalig aad ónaad
(jónk)
dàụ nì-dàụ
mieëvórm aajer ónaajer
(jónker)
mụõrà dàụ mụõrà nì-dàụ
alhedvórm aads ónaads
(jónks)
mêịht dàụ mêịht nì-dàụ
euvertalig euveraad euverónaad
(euverjónk)
ìdạ dàụ ìdạ nì-dàụ
biewaordj aajelikerwies ónaajerlikerwies
(jónkelikerwies)
dàụ-sà nì-dàụ-sà
vriewaordj aadhed ónaadhed
(jónkhed)
dàụ-tsịàụ nì-dàụ-tsịàụ

Veurbeildj:

  • «D'n euverónaadste miensj.
    «Lîņ ìdạ mêịht nì-dàụ nṓn.

Ouch achter g'r kóppelswèrkwäörj (zuuch óngerdeil wèrkwaordj veur e lieske) blief e bievo noe ömmer e bievo, zjuus wie i g'm Lèmbörgsje:

  • «Ich dóch mich groeat
    «Ì tịókìt ịẽ sán

Biewaordj[]

E biewaordj (Kólsztersj: ápèụ) wuuertj meistes gevórmp venoet e bievoea, oetzönjeringshöbbendjelikerwies. Oetzönjeringer hieróp zeen standerd wäörj ven tieje èn plaotsj wie gister (îstạ), vreug (tùị) èn noe (nú). Anger biewäörj waeren dös gevórmp ven bievuuer vólges inkel rieëgeler. Die vólgentj hierónger:

  • «Ich zeen vraemdjelikerwies e vraemp maedje.»
    «Ì ụídì stânì kịẽ stânà métịũ.» (bievo óp -à: -à wuuertj -ì)
  • «d'n Helle wage rij hel euver g'm waege.»
    «Lîņ kúl kêạ spòt kúl-sà sù lîņị sáụṇ.» (al anger vörm: -sà d'rbie)

Leidjwaordj[]

Benaoming bepaoldj ónbepaoldj óntkènnendj
èègen. lîņ (de) kịẽ (ein) nì (gein)
èèged. lînị (dès) kêị (eins) nî (geins)
vallig lîņọṇ (de) kêụṇ (ein) nì (gein)

'd Guuef twieë gruup aan leidjwäörj (Kólsztersj: àụsịkòḷ): bepaoldj èn ónbepaoldj, zjuus wie i g'm Lèmbörgsje. Dees vörm óngersjèjje zich wiejer mieë dórch vel, men die zeen neet verplich, mid oetzönjering èègedómsvals, dae waal verplich zie.

Veurbeildj:

  • «De deef dès gèldjs leep euver g'm paaje.»
    «Lîņ tịép lînị gụèịpị làụpịt sù lîņ(ọṇ) pàtọṇ.»
  • «E dink eins miensjès steit in 'ner kèrk.»
    «Kịẽ tág kêị nṑnị pòlị hĕ kêụṇ/kịẽ tịéụgáụṇ.»

Tèlwaordj[]

Lèmbörgsj höjdj- deils- biewaors- deilings-
nól nìgs (nèịgs) nìdzịẽ nìdzâ nìdzêị
ein nàụ nạkịẽ nạkâ nạtĕ
twieë giụ kịkịẽ kịkâ kịtĕ
drèè sîạ sîkịẽ sîkâ sîtĕ
veer sèụḷ sẹkịẽ sẹkâ sẹtĕ
vief lâụ lạkịẽ lạkâ lạtĕ
zès mûd mụkịẽ mụkâ mụtĕ
zeuve dóṇ tọkịẽ tọkâ tọtĕ
ach àt ạtịẽ ạtâ ạtêị
neuge dûp tụkịẽ tụkâ tụtĕ
tieën nàụ-pì nàụ-pìkịẽ nàụ-pìkâ nàụ-pìtĕ
èllef nàụ-pì-õ-nàụ nàụ-pì-õ-nạkịẽ nàụ-pì-õ-nạkâ nàụ-pì-õ-nạtĕ
hóngerdj sọkịẽ sọkâ sọtĕ
doezjendj sõ-pì sõ-pìkịẽ sõ-pìkâ sõ-pìtĕ

De tèlwäörj (Kólsztersj: kónáụ) kènne waeren ingedeildj in veer gruup: höjdjtèlwäörj, deilstèlwäörj, biewaorstèlwäörj èn deilingstèlwäörj.

Höjdjtèlwäörj[]

Inkel höjdjtèlwäörj zöl me-n ekóp mótte lèrne, wie nìgz, nàụ, giụ, sîạ, sèụḷ, lâụ, mûd, dóṇ, àt, dûp èn . De rès kèn me-n hieraaf venaaflieje. Tieëntaal waere gevórmp dórch e-n höjdjtèlwaordj tö nömmen èn den -pì d'rachter tö doon. Tieën is dös nàụ-pì èn twèntjig is dös giụ-pì. Wäörj wie èllef èn einèntwèntjig waere gevórmp dórch t'r -õ- gevólg dórch 'nem höjdjtèlwaorje achter tö doon: nàụ-pì-õ-nàụ is dös èllef èn giụ-pì-õ-sîạ is dös drèèèntwèntjig. Doezjendj is sõ-pì (hóngerdj + -pì). Hóngerdjdoezjendj is sõ-pì-pì-pì ódder sõ-sîạ-pì.

Tösjewaordj[]

Wèrk in oedveuring: Achter gedangen arbeidj zie 't roewig röste.


Veurnaomswaordj[]

aanwiezendj/betrèkkelik/bezittelik/ónbepaoldj/miensjelik/oetropendj/vraogendj/wieëderkieërendj/wieëderkieërig

Veurzètsel[]

Voogwaordj[]

Wèrkwaordj[]

kóppelswèrkwaordj

Zèlfstenjig naomswaordj[]

(zuuch vriewäörj ven bievuuer)

Zuuch ouch[]


40px|center Dees ziej is verwikiedj gewaore. Dees ziej is beslaoten es ein ózzer gooj ziej tö zeen. Mieë daereuver luues se-n hie. 40px|center

Categorie:Gooj ziej

Categorie:Spraok Categorie:Book

Advertisement